Ki nefessizlikten değil nefesten boğulmaktır marifetimiz..

Mutsuzluk oyunu da denilebilir bu yazının başlığına.

Bilirsiniz ya, dünya klasiklerinden Pollyanna. Onun babasından öğrendiği ve etrafındaki herkese öğrettiği bir oyun, “mutluluk oyunu”. Hatta Polyanna’cılık olarak kavramsallaştırılmıştır birçok ülkede. İşte bu yazı tam olarak bunun karşıtı bir durumu kavramsallaştırma çabasındadır.

Gerçekten de Pollyanna örneği, sistemin getirdiği kullan at, hep daha fazlasını iste türünden anlayışlarla şimdilerde yaşama ve yaşayanlara hayli uzak görünüyor. Pollyanna’ya babasının öğrettiği mutluluk oyunu yerine sistemin birçoğumuza öğrettiği “mutsuzluk oyunu” daha popüler günümüzde. Ve her şeyi olup da mutluluğu olmayan, mutluluğu bulamayan insanlarla dolu dünyamız. Çünkü hep sahip olunması gereken bir şeyler kalıyor ne yazık ki. Sonuç olarak Sayın Atay’ın dediği gibi “nefessizlikten değil, nefesten boğuluyoruz.. ve kuşkusuz bu gerçek bir marifet..

Denilebilir ki, herkes mi bu şekilde? Kesinlikle öyle bir genelleme yapılmaması en temel düşüncem. Ancak hakim olan anlayış bu çağda ne yazık ki bu yönde. Sistem nefesten boğulma üzerine kurulu olunca bireysel ve yerel istisnalar genel kaideye güçlü bir muhalefet edemiyorlar. Ayrıca Pollyanna kitabı ayrıntılı olarak okunduğunda, “mutluluk oyunu” o dönemde de istisnalardan sayılabilir. Ancak bugünkü koşullar bağlamında görece daha güçlü olduğu söylenebilir.

Din adamı olan babası, dinin müjdeleyici prensiplerinden referansla üretmiştir mutluluk oyununu. Bir başka ifade ile, kültürel arka planı ve yerel birikimi güçlü bir kavramdır. Dolayısıyla romanın dünya çapında tanınması ve bir deyim olarak yerleşmesi bu şekilde açıklanabilir. Yazarının anlatım gücü ve yeteneği de önemli değişkenlerden.

Bulmanın en sağlam yolu kaybetmektir diyen Bekiroğlu, burada örnek verilebilir. Anlatım gücü ile kalıcı eserler ortaya koyarken, yerel birikimin gücünden de faydalanmasıyla önemli bir okur kitlesine ulaşmıştır. Özellikle küreselin, büyük balık küçük balık mantığıyla yerele fırsat tanımadığı bir dönemde bu önemli bir başarımdır.

İstisna olarak bu başarımların yanında, çoğunluğu oluşturan mutsuzluk oyunu bağlamı sistemin önemli bir açıklayıcısıdır. Küresel değerler ile yerel değerlerin arakesitinde kalan çağımız bireyleri, nefesten boğulma ve mutsuzluk oyunu ile bir süre daha karşı karşıya kalacaklardır.

En azından bireyin elindekinden mutluluk üretmeyi öğrenmesine kadar.