Medya Yönetimi - Medya Liderliği

Genel kullanımı ile medya, Türkçe ifadesiyle kitle iletişim araçları tüm bileşenleriyle (kitap, dergi, radyo, tv, telefon ve internet) 21. yüzyılın vazgeçilmezleri olarak her geçen gün artan bir oranda hayatlarımızda yer edinmekte. Toplumun her bireyi isteyerek istemeyerek, bilerek bilmeyerek, yöneterek yönetemeyerek, az veya çok bu araçlarla bir etkileşim içerisinde. Denebilir ki herkesin şu veya bu şekilde etkilendiği, ilgilendiği ve kullandığı en temel ihtiyaçlardan medya, oldukça merkezi bir olgu ve ortak alan olarak karşımızda bulunmaktadır.

Yönetim olgusu da bir şeyden en etkili fayda elde etme bağlamında ortaya çıkan bir kavramdır. Zaman içerisinde her alan kendi içinde yönetim birimleri oluşturmakta ve yönetim olgusunun önemi gittikçe artmaktadır. Eğitim alanında eğitim yönetimi, sağlık alanında sağlık yönetimi türünden bölümler hep bu amaçla ortaya çıkmışlardır. Bugün bunlardan bir gereksinim de medya yönetimi bölümüdür. Veya en azından diğer, var olan yönetim bölümlerine “medya yönetimi” dersinin tasarlanması ve açılmasıdır. Birey-medya etkileşimi kapsamında bu tarz bir dersin, bölümün olmayışı önemli bir eksikliktir.

Eğitim için, sağlık için, gelecek için kısacası her şey için çok önemli olan medya unsurlarının yönetimi ve yirmi birinci yüzyıl bireylerinin medya lideri olarak geliştirilmeleri bağlamında önemli bir eksikliğin varlığının yanında; bu eksikliğin bir an önce fark edilmesi ve giderilmesine dönük girişimlerde bulunulması noktasında köklü ve birikimli üniversitelere büyük sorumluluk düşmektedir. Eğitim Yönetimi Teftişi Planlaması ve Ekonomisi (EYTPE) Bilim Dalı üyesi olarak bu sorumlulukta bilim dalımın birikiminden ülkemizin yararlanması ve bu alana eğilinmesi gerektiğini düşünüyorum. Hem eğitim, hem de yönetim yönü güçlü olması itibariyle de EYTPE bilim dalı medya yönetimi konusuna yakındır ve eğitimin sosyal sorumluluğu bağlamında da bu görevi üstlenebilir.

Medya okuryazarlığı adı altında bir ders ve alan olmakla birlikte, bunun daha spesifik bir başlık altında toplaması konunun önemi açısından zorunlu bir gerekliliktir. Bunun yanında sosyal medya yönetimi adı altında bölümleri yurt içinde özel üniversiteler ve bazı gelişim enstitülerince açılmaya başlamıştır. Yurt dışı literatürde ise yine sosyal medya ağırlıklı bölümler ve eğitimler görülmektedir. Buna ek olarak yurt dışı kaynaklarda medya liderliği başlığına da rastlanmaktadır. Liderlik etkili yönetim bağlamında önemli bir referans kavram olması ve aynı zamanda yönetim kavramını da içinde barındıran daha geniş bir anlama sahip olması nedeniyle medya yönetimi dersi bağlamında incelenebilir. İster yönetim ister liderlik bağlamlarında olsun medya yönetimi bölümlerine genel olarak bakıldığında yönetim ve eğitim temelli bölümler olmayışı önemli bir eksikliktir.

Medya denilince sadece sosyal medya yönetimi anlayışını da kırması bağlamında diğer medya bileşenleri olan, kitap, dergi, gazete, tv vb. unsurlarının da içine alınacağı geniş bir çerçeve oluşturulmalıdır. Bu şekilde oluşturulan “medya yönetimi” dersi ile kitaptan gazeteye, televizyondan internete her türlü medya unsuru üzerinde ayrıntılı olarak durulmalıdır. Tüm bileşenleri ile medyanın bilinmesi, kullanılması ve üretilmesi başlıklarında medya yönetimi dersi içeriği oluşturulmalı ve bu sayede bilinçli birey-medya etkileşiminin yolları aranmalıdır. Daha nitelikli medya bilgisi, seçici, etkin ve özgür medya kullanımı ve bu etkileşimde kaliteli medya üretimi ile yarının bireyleri medya ile olan kaçınılmaz etkileşimde daha belirleyici, daha kazançlı olacaklardır.

Net olarak ifade etmek gerekirse, medya yönetimi dersiyle, birey medya etkileşiminde özne konumunda bireyler hedeflenmektedir. Özne konumu derken, etken ve edilgen olma bağlamında etkenlik yönü ağır basan, medya unsurlarını bilinçli kullanan ve kaliteli ürünlerle medya dünyasına katkılar sağlayan bir birey-medya etkileşimi anlatılmak istenmektedir. Bu amaçla ders kapsamında medya bileşenleri ayrıntılı olarak tanınacak, etkin bir kullanıcı olma pratikleri yapılacak ve en önemlisi de planlanan medya üretimleri ile medyanın mutfağında da yer alma fırsatı sunulacaktır.

Hiçbir şey sağlamasa bile bu ders, her an hayatımızın içinde olan medya unsurları ile etkileşimimizin boyutu ve niteliğine ilişkin en azından küçük bir farkındalık sağlayacaktır. En basitinden medya denilince sadece sosyal medya bileşenleri değil diğer basılı medya unsurlarının da kastedildiğinin ayırt edilmesi, yani kitabın da bir medya bileşeni olduğunun ve yönetilmesi gerekliliğinin kabul edilmesi önemli bir kazanımdır. Bir de etkili uygulanabilirse sayısız olumlu etkisiyle orantısız bir bilinçlenme ortaya çıkabilir. 

Belki de günümüzde en hasreti çekilen özgürlük birey-medya etkileşiminde farkında olmayarak görünürde isteyerek vazgeçilen özgürlüktür. Bu etkileşimde özne olma ve özgürleşme hedefi ile “medya yönetimi” dersi önem verilmeye ve zaman ayırmaya fazlasıyla değer diye düşünüyorum.