Boncuk Oyunu

Birey ve örgüt ilişkisi üzerine güzel bir deneyim. Her ne kadar hacimli sayfalarıyla göz korkutsa da iyi ki okunan kitaplardan. Alman kalitesi de önemli bir ayrıntı. Joseph Knecht'in sürükleyici yaşam öyküsü, kendini gerçekleştirme denilen süreç, öğrencilikten hayatın derinliklerine her yönüyle bu romanda.

Bireysel yetenekler, toplumsal gereklilikler, saçma sapan ritüeller, duyarsızlık, entelektüel çapulculuk, özgürleşme, öğrenme, gelişme, edebiyat, müzik, matematik vesaire vesaire…

Özellikle de eğitim. Her şeyiyle kendi kendini yiyip bitiren kapalı sistem yapısıyla Kastalyada, eğitim konusuna önem veriliyor. Ne yazık ki, özgünleştiren eğitim yerine kendini yeniden üreten bir eğitim anlayışıyla kendileri gibi saçma sapan entelektüel çapulcular arayan, bireye, gerçeklere ve çevreye duyarsız kendi içine kapalı bir eğitim anlayışı. İşleyişine bakarsanız son derece kaliteli. Kendi içinde çok başarılı.

Eğitim hatası denilebilecek bir ürün olarak Joseph Knecht, böyle kaliteli bir eğitim sonrasında yapmaması gereken şeyi yaparak sistemin kendisini sorgular. Ve romanın merkezi burasıdır. Boncuk Oyunu tam da burada yön değiştirir. Bir öğrenci olarak başladığı hayat serüvenini Kastalya’nın en üst seviyesine yükselerek taçlandıran Knect, süreçte aklına takılan sorularla boğuşurken en sonunda istifa mektubu yazarken bulur kendisini. Öyle bir mektup ki, sadece istifa değil aynı zamanda kapalı bir sistem olan Kastalya eleştirisi. Gerçeğin, görmezden gelinen gerçeğin soğuk yüzü.

Ve Knect’i çok seven üstatlarının gerçekle yüzleşme anı, hayal kırıklığı.  Kastalya’da değişmeyen alışkanlıklar. Klasik örgüt refleksleri. Ve kabul edilmeyen eleştiriler.

Son olarak da Joseph Knecht’in dış dünyaya yeniden alışma süreci. Her ne kadar kısa sürse de önemli bir örnek okurlara. Hayat devam ediyor. Ve Kastalya’dan ibaret değil.